SBugünkü tablo, toplu okul saldırısının “münferit bir asayiş hadisesi” gibi ele alınmasının yetersiz kaldığını göstermektedir.
Dünkü Siverek Okul baskınından sonra , bu gün 15 Nisan 2026 itibarıyla Kahramanmaraş Onikişubat’taki Ayser/Ayşel Çalık Ortaokulu’nda silahlı olay yaşandığı, polis ve sağlık ekiplerinin sevk edildiği ve yaralıların bulunduğu teyit edilmektedir. Valiliğin aktarımı üzerinden en az 1 ölü ve 6 yaralı bilgisini geçilmektedir.
Dün Siverek’te, bugün Kahramanmaraş’ta okul odaklı iki silahlı olayın arka arkaya gelmesi, sadece fiziki güvenlik değil, “taklit”, “sosyal medya üzerinden yayılma”, “okula dönük hedefli tehdit” ve “erken sinyalin kaçırılması” risklerini de büyütmektedir.
Önceki olay tecrübeleri, okul saldırılarının çoğunda saldırıdan önce en az bir kişinin plan ya da niyet hakkında bilgi sahibi olduğunu; okul saldırılarında yaklaşık 13 günlük bir “bulaşma” penceresi saptandığını göstermektedir. Dün arzettiğimiz Siverek-Uvalde analizinin omurgası da tam bu konuya ilişkindi: Erken uyarı, dinamik risk değerlendirmesi ve medya/sosyal medya etkisinin birlikte ele alınması.
Bu yüzden açık önerimiz şudur: Tüm okullarda derhal en az 2 gün eğitime ara verilmelidir. Gerekirse açık ve yakın risk çevresindeki okullar için de, ilk tehdit taraması tamamlanana kadar valilik ve il/ilçe millî eğitim tarafından geçici ara verme değerlendirilmelidir. Bu öneri “panik” için değil; olay yeri güvenliği, dijital tehdit taraması, olası ikinci fail/yardımcı ihtimali, psikososyal destek ve yeniden açılış öncesi güvenlik doğrulaması için asgari bir zaman penceresi yaratmak içindir. Nitekim Siverek olayından sonra MEB ilgili okulda 4 gün ara verildiğini duyurmuştur. Bugün ikinci olayın yaşanması, en az 2 günlük standart bir "tehdit değerlendirme" tatili önerisini daha da güçlendirmektedir.
Aşağıda, doğrudan yetkililere ve okul yönetimlerine hitaben kullanılabilecek bir acil tehdit ve durum değerlendirme kontrol listesi sunulmaktadır:
Okul saldırısı sonrası acil tehdit değerlendirme kontrol listesi:
[ ] Tehdit analizi tek komuta zinciri altında yönetilmeli, okul müdürlüğü, il/ilçe millî eğitim ve kolluk arasında ayrı ayrı değil, tek kriz masası üzerinden karar verilmelidir.
[ ] Tehdit taraması tamamlanana kadar geçici güvenlik tedbirleri duyurulmalıdır.
[ ] Son 30 gün içinde gelen tehdit, kavga, disiplin, uzaklaştırma, şikâyet, sosyal medya ihbarı ve rehberlik notları tek havuzda toplanıp risk haritası çıkarılmalıdır.
[ ] Silah erişim hattı araştırılmalıdır: Aile içi erişim, kayıt dışı temin, yakın çevre üzerinden erişim, okul çevresi bağlantıları.
[ ] Olayların vukuu bulduğu aynı ilçe ve komşu ilçelerdeki okullara “teyitsiz dedikoduyu değil, teyitli risk göstergelerini” bildiren kısa resmî uyarı notları geçilmelidir.
[ ] Yaralılar, tanıklar ve öğretmenler için adli süreç ile psikososyal destek süreci aynı anda başlatılmalıdır.
[ ] Basın açıklamalarında failin adını, görüntüsünü, manifestosunu ve olay anı görüntülerini öne çıkaran dilden kaçınılmalıdır. Yayın yasağı/kısıtlaması getirilmelidir.
[ ] Öğrenci, öğretmen ve personelden gelen tüm tehdit mesajları, dedikodular ve sosyal medya paylaşımları ayrı ayrı değil, tek bir doğrulama havuzunda toplanmalıdır.
[ ] Son 1 ayda şu işaretlerden biri görülen kişiler acilen yeniden değerlendirilmelidir: Belirli kişilere/öğretmenlere yönelik kin dili, “okula geleceğim” tehdidi, silah fotoğrafı paylaşımı, okul krokisi/sınıf planı ilgisi, intikam söylemi, ölüm/katliam övgüsü, aniden yoğunlaşan disiplin sorunları.
[ ] Devamsızlık listeleri ve o gün okul çevresinde görülen okul dışı kişiler yeniden kontrol edilmelidir.
[ ] Rehberlik servisi, “kim sorunlu çocuk?” mantığıyla değil, “kimden endişe duyuluyor ve neden?” mantığıyla öğretmenlerden kapalı devre bilgi toplamalıdır.
[ ] Sınıf öğretmenleri ve nöbetçi öğretmenler, öğrencilerin birbirine söylediği “şaka gibi duran” tehditleri de raporlamalıdır. Akran bilgisi küçümsenmemelidir.
[ ] Okulun açık kapı, arka giriş, servis kapısı, kantin girişi, duvar aşımı noktaları ve kamera kör alanları işaretlenip yeniden kontrol edilmelidir.
[ ] Velilere tek merkezden yazılı bilgilendirme yapılmalıdır: “Çocuğunuzdan duyduğunuz her tehdidi okula ve kolluğa iletin” çağrısı açıkça yer almalıdır.
[ ] Öğrencilerden olay görüntüsü paylaşmamaları, faili övücü içerik yaymamaları ve tehdit mesajını ekran görüntüsüyle yetişkinlere aktarmaları istenmelidir.
[ ] Olayın yaşandığı okul için yeniden açılış öncesi yazılı tehdit değerlendirme raporu hazırlanmalıdır.
[ ] “İkinci fail yok”, “yardımcı fail ihtimali düşük”, “aynı okula dönük dijital tehdit yok ya da kontrol altına alındı” sonuçları açık biçimde yazılmalıdır.
[ ] Okulların fiziki güvenliği yeniden değerlendirilsin; sadece “güvenli okul” etiketiyle yetinilmeyip, dinamik risk notu verilmelidir.
[ ] Kamera sistemi, giriş kontrolü, ziyaretçi prosedürü ve bahçe/koridor nöbet planı güncellenmelidir.
[ ] Psikososyal destek masası kurulmadan okul/okullar açılmamalıdır; en az ilk hafta için rehberlik ve kriz danışmanlığı yoğunlaştırılmalıdır.
[ ] Öğretmenlere kısa bir brifing verilmelidir: Travma tepkisi, korku, saldırganlık, suskunluk, takıntılı olay anlatımı, fail hayranlığı ve tehdit söylemi nasıl fark edilir.
[ ] Velilere yeniden açılış sürecinde gerekçe, alınan tedbirler ve ihbar kanalları açık biçimde bildirilmelidir.
[ ] İlk hafta boyunca okul çevresinde görünür güvenlik arttırılmalı bu görünürlük baskı değil güven verme amacıyla yönetilmelidir.
KIRMIZI BAYRAKLAR: Şu hallerde okul kesinlikle açık tutulmamalıdır
Aşağıdaki durumlardan biri varsa okulun açık kalması savunulamaz, en az 2 gün ara verilmesi ve kapsamlı tarama gerekir:
[ ] Okula özgü açık tehdit var ise: Okul adı, öğretmen adı, sınıf adı, tarih ya da saat verilmiş ise.
[ ] Silah gösterme, silah temin etme veya silahla fotoğraf/video paylaşımı var ise.
[ ] Fail/şüpheli okulun eski öğrencisi, uzaklaştırılmış öğrencisi ya da okul çevresiyle bağ kurmuş biri ise,
[ ] Aynı gün içinde birden fazla öğrenci/veli/öğretmenden benzer tehdit bilgisi geliyor ise,
[ ] Olaydan sonra sosyal medyada “devamı gelecek”, “yarın sıra başka okulda” benzeri paylaşımlar dolaşıyor ise,
[ ] Okulun çevresinde şüpheli dolaşım, keşif davranışı ya da araca bağlı bekleme tespit ediliyor ise,
[ ] Kolluk, ikinci fail veya yardım eden kişi ihtimalini henüz dışlamamış durumda ise.
Yetkililerce Velilere ve kamuoyuna verilecek kısa mesaj:
“Bu karar panik nedeniyle değil, öğrencilerin güvenliği, dijital tehditlerin doğrulanması, adli sürecin sağlıklı işlemesi ve okulun güvenli biçimde yeniden açılması için alınmıştır. Olayın yaşandığı okulda/okulda/ilçede/ilde en az iki gün eğitime ara verilmiş, tehdit değerlendirme ve psikososyal destek süreci başlatılmıştır.”
Bu dil, hem güven verir hem de kontrolün devlette olduğu mesajını üretir.
Dünkü Siverek ve bugünkü Kahramanmaraş olayları birlikte okununca Türkiye’nin artık okul güvenliğinde “bekle-gör” değil, “erken sinyal–hızlı tehdit değerlendirmesi–geçici koruma arası” modeline geçmesi gereklidir. Aksi halde kelebek etkisiyle olaylar yayılacaktır.
İki günlük tatil önerisi zayıflık değil, adli ve idari aklın gereğidir. Özellikle olayın yaşandığı okulda bu ara verilmeden yeniden açılış yapılması, hem güvenlik hem psikososyal toparlanma hem de kamu güveni açısından yanlış olur.
Prof.Dr.İ.Hamit Hancı. Av.Dr.Alp Aslan
Adli Bilimciler Derneği
