CHP’li Öztrak, Tekirdağ’da merkezi yönetim tarafından yapımına devam edilen projelerde yaşanan gecikme ve maliyet artışlarını hazırladığı soru önergeleriyle TBMM gündemine taşıdı.
Vergi ödemede her zaman ilk 10 il arasında yer alan Tekirdağ’ın, ödediği vergiye göre merkezi yönetimden yatırım almada son sıralarda bulunduğuna dikkat
çeken Öztrak, yeterli ödenek ayrılmaması nedeniyle projelerin sürelerinin uzadığını, süre uzadıkça maliyetlerin de katlanarak arttığını ifade etti.
TEKİRDAĞ ÖDEDİĞİ VERGİNİN KARŞILIĞINI ALAMIYOR
Vergi ödemede her zaman ilk 10 il arasında olan Tekirdağ’ın, ödediği vergiler karşılığında merkezi yönetim yatırımlarından adil bir pay alamadığını belirten Öztrak, geçtiğimiz yıl 100 milyar 890 milyon lira vergi tahsilatı gerçekleşen Tekirdağ’a merkezi yönetimden yapılan yatırımların 4 milyar 872 milyon lirada kaldığına dikkat çekti. Tekirdağ’ın ödediği her 100 liralık vergi karşılığında 5 lira bile yatırım alamadığını kaydeden Öztrak, “Tekirdağ, bu yatırım/vergi oranıyla Türkiye ortalamasının çok altında kalmış, tüm iller arasında ise 75. sırada yer almıştır” dedi.
YETERLİ ÖDENEK AYRILMIYOR, SÜRELER UZUYOR, MALİYET ARTIYOR
Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ve Bakanlıklara verdiği soru önergelerinde, Tekirdağ’da süren yatırımlara yeterli ödeneğin ayrılmadığını kaydeden CHP’li Öztrak, bu nedenle proje sürelerinin uzadığını, süre uzadıkça maliyetlerin de giderek arttığını ifade etti.
Öztrak, Tarım ve Orman Bakanlığı’na verdiği önergesinde Tekirdağ’ın son yıllarda ciddi bir kuraklık sorunuyla karşı karşıya kaldığını hatırlatarak, DSİ’nin proje sahibi olarak göründüğü şu yatırımlara dikkat çekti:
*Tekirdağ Merkez Ahmedikli Göleti ve Sulaması: İlk kez 2023 yılında Yatırım Programına giren, tutarı 51,4 milyon TL ve bitiş tarihi 2027 olarak görünen projenin bitiş tarihi, 2026 Yatırım Programında 2028 yılına uzatıldı. Proje maliyeti ise geçen sürede üçe katlanarak 134,3 milyon liraya yükseldi.
*Tekirdağ Hayrabolu Emiryakup Göleti ve Sulaması: Yine 2023 yılında programa giren bu projenin de bitişi, 2026 Yatırım Programında bir yıl uzatılarak 2028’e bırakıldı. Geçen sürede proje maliyeti 53,5 milyon liradan 139,8 milyon liraya çıktı.
Yatırım programlarına yazılan bu iki projeye 2025 yılına kadar 1 lira dahi harcama yapılmadı. Yatırım Programlarına 1000 liralık iz ödenek yazılarak bırakılan bu iki proje adeta unutuldu.
*Tekirdağ İçme Suyu Projesi: Bu projenin de bitiş tarihi de yıldan yıla uzuyor, proje uzadıkça maliyetler katlanarak artıyor. Öztrak, daha önce bu projeyle ilgili soru önergesine verilen yanıtta, proje tutarındaki artışların “inşaat maliyetlerindeki artış ile projeye eklenen iş kalemlerine” bağlandığına, ama Yatırım Programı’nda da projenin içeriğini gösteren karakteristik bölümünde işin içeriğiyle ilgili bir değişiklik görünmediğine, buna karşın maliyet ve süre artışlarının devam ettiğine dikkat çekiyor. Öztrak’ın soru önergesinde verdiği bilgilere göre proje bedeli 2024 Yatırım Programında 3,3 milyar lira iken, 2026 Yatırım Programında 5,7 milyar liraya yükseldi, proje bitiş tarihi ise 2028’den 2030’a uzadı.
ULAŞTIRMA PROJELERİNDE DE AYNI SORUN
CHP’li Öztrak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na verdiği önergeyle de, Bakanlık ve bağlı kurumlar tarafından yürütülen projelerde yaşanan gecikme ve maliyet artışlarını sordu.
Buna göre Ulaştırma Bakanlığı uhdesinde yürütülen
*Halkalı-Çerkezköy Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi: Projenin maliyeti, 2026 Yılı Yatırım Programı’nda bir önceki yıla göre 12 milyar 821 milyon lira artarak
55 milyar 332 milyon liraya çıktı. İlk kez yatırım programına girdiği 2021 yılında, söz konusu projenin 2024 yılında tamamlanması öngörülmüşken, 2026 Yılı Yatırım Programında projenin bitiş tarihi 2027 olarak yer alıyor. Proje için bugüne kadar yapılan toplam harcama ise henüz proje tutarının yarısına bile ulaşmadı.
Tekirdağ’da devam eden Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü projelerde de benzer bir tablo söz konusu. Yine Öztrak’ın soru önergesinde yer alan bilgilere göre;
*Tekirdağ-Hayrabolu Yolu Projesi: Projenin tutarı son bir yılda 1 milyar 554 milyon TL artarak 4 milyar 893 milyon liradan 6 milyar 447 milyon liraya çıktı.
2017 yılında başlayan proje için bugüne kadar harcanan para, proje tutarının yarısına ulaşmadığı gibi 2026 Yılı Yatırım Programına bu proje için sadece 5 milyon lira yazıldı.
*Kınalı Ayrımı-Çerkezköy-Saray-Kırklareli Devlet Yolu Projesi: Proje maliyeti, proje karakteristiğinde bir değişim görülmemesine rağmen önceki yıla göre 3 milyar 144 milyon lira artarak 13 milyar lirayı aştı. Programa girmesinin üzerinden 6 yıl geçen bu proje için yapılan harcama, toplam proje tutarının dörtte birine bile ulaşmadı. Bu projede de tamamlanma süresi bir yıl uzayarak 2029’a bırakıldı.
T.C. Devlet Demiryolları uhdesindeki Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illerini kapsayan;
*Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Projesi: Proje maliyeti bir yılda 8 milyar lira arttı. Projenin 2023 yılından bu yana gelişimine bakıldığında ise maliyetin üç yılda üçe katlandığı görülüyor.
MARMARAEREĞLİSİ’NDEKİ LNG TERMİNALİ PROJESİ DE UZADI
Öztrak, Cumhurbaşkanılığı’na bağlı Varlık Fonu bünyesindeki BOTAŞ Genel Müdürlüğü’nün “Marmaraereğlisi LNG Terminali 4. Tank Yapımı” projesinde de böyle bir durum olduğunun altını çiziyor. Buna göre 2025 Yılı Yatırım Programında 8 milyon 822 bin lira maliyetle yer alan ve 2027’de bitirilmesi planlanan projenin maliyeti, bu yıl yayımlanan yatırım programında 1 milyar liraya yakın artışla 9 milyar 786 milyon liraya yükseldi, proje bitiş tarihi ise 2027’den 2028’e çekildi.
NEDEN YETERLİ YATIRIM YAPILMIYOR?
Öztrak bu projelerle ilgili hazırladığı soru önergelerinde, vergi ödemede her zaman önde gelen iller arasında yer alan Tekirdağ’a neden yeterli yatırım yapılmadığını, bu projelerin bitiş tarihlerindeki ertelemelerin ve proje tutarlarındaki artışların gerekçelerini ilgili bakanlara ve Cumhurbaşkanı Yardımcısına sordu.
