‘Birleşmiş Milletler’in saptadığı insan hakları ihlallerinin telafisi için hangi tedbirler alındı?’
DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, Türkiye’deki insan hakları ihlallerini gündeme taşıdı. Yeneroğlu, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi ve Komitesi’nin son yıllarda Türkiye aleyhine verdiği ihlal kararlarını Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’a sordu.
Yeneroğlu, Meclise verdiği soru önergesinde keyfi tutuklamaların, suçların ve cezaların kanuniliği ile adil yargılanma ilkelerinin ihlalinin, cezaevlerinde insan onuruna aykırı koşulların BM kararlarına yansıdığını söyledi. Ayrıca saptanan insan hakları ihlallerinin ardından tazmin ve telafilerin yapılmadığı yönündeki şikâyetlerin kendisine ulaştığını ifade eden Yeneroğlu, Adalet Bakanı Bozdağ’a şu soruları sordu:
Kaç ihlal kararı var? Kaçı uygulandı? Kaçı uygulanmadı?
1. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi ile Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi tarafından bugüne kadar Türkiye aleyhinde verilen kaç ihlal kararı vardır? Bu kararların kaçı uygulanmıştır? Uygulanmayan kaç ihlal kararı bulunmaktadır?
2. Kararlarda bahsedilen ihlalleri telafi etmek ve ilgili görüşlere işlerlik kazandırmak için hangi bireysel ve olgusal önlemler ve tedbirler (tazminat verilmesi, sorumlular hakkında soruşturma açılması, mevzuat değişikliği vb.) alınmıştır?
3. İhlallerin giderilmesi doğrultusunda İnsan Hakları Konseyi’ne ve İnsan Hakları Komitesi’ne geri bildirimler yapılmış mıdır?
Birleşmiş Milletler ne demişti?
Birleşmiş Milletler, Türkiye’deki hak ihlallerindeki yoğunluğunun endişe verici olduğunu ve bu ihlallere son verilmesi gerektiğini vurguluyor.
BM İnsan Hakları Konseyi Keyfi Tutukluluk Çalışma Grubu tarafından verilen bir kararda “Son üç yıl içinde, Çalışma Grubu, Türkiye’de keyfi gözaltı ile ilgili olarak kendisine açılan dava sayısında önemli bir artış olduğunu kaydetmiştir. Çalışma Grubu tüm bu davaların izlediği örüntüyle ilgili ciddi endişelerini dile getirmekte ve belirli koşullar altında, uluslararası hukukun temel kurallarını ihlal edecek şekilde yaygın ve sistematik hapis veya diğer ciddi özgürlükten yoksun bırakmanın insanlığa karşı suç teşkil edebileceğini hatırlatmaktadır.” ifadeleri yer alıyor.
Kararlarda, “tazminat veya diğer telafilerin verilip verilmediği, başvurucuların haklarının ihlaline yönelik bir soruşturma yapılıp yapılmadığı ve eğer öyleyse soruşturmanın sonucu, Türkiye’nin kanun ve uygulamalarını uluslararası yükümlülüklerine uygun hale getirmek için mevcut görüş doğrultusunda herhangi bir mevzuat tadili veya uygulama değişikliği yapılıp yapılmadığı” hususlarında Türkiye’den bilgilendirme talep ediliyor.