CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde yer alan tarımsal destekleme hükmünün yıllardır uygulanmadığını belirterek, 2006-2026 dönemine ilişkin çarpıcı rakamları açıkladı.
Gürer, 18 Nisan 2006 tarihinde kabul edilen ve 25 Nisan 2006 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde, tarımsal destekleme programları için bütçeden ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağının açıkça hükme bağlandığını hatırlattı.
“Kanunun üzerinden 20 yıl geçti, ancak çiftçi hakkı olan desteği alamadı” diyen Gürer, 2006-2026 yılları arasındaki gerçekleşen tarımsal destek ödemeleri ile kanunun öngördüğü tutarların karşılaştırıldığında ortaya çıkan tablonun, üreticinin neden sürekli borçlandığını da gösterdiğini söyledi.
Ömer Fethi Gürer, 2006-2026 döneminde çiftçiye toplam 682 milyar 185 milyon lira tarımsal destek ödemesi yapıldığını, aynı dönemde Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesi kapsamında verilmesi gereken toplam desteğin ise 2 trilyon 312 milyar 708 milyon lira olduğunu belirtti.
Bu iki rakam arasındaki farkın 1 trilyon 630 milyar 523 milyon lira olduğunu vurgulayan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “20 yılda çiftçiye 682 milyar 185 milyon lira destek verilmiş. Oysa kanunun öngördüğü tutar 2 trilyon 312 milyar 708 milyon lira. Aradaki fark tam 1 trilyon 630 milyar 523 milyon lira. Yani üreticinin alın teriyle, emeğiyle, üretimiyle ayakta tuttuğu tarım sektörüne kanunda öngörülen ölçüde kaynak aktarılmamış. Çiftçinin hakkı olan destek yıllar içinde eksik bırakılmıştır” dedi.
2026’DA DA KANUNUN GEREĞİ YERİNE GETİRİLMEDİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, sorunun yalnızca geçmiş yıllarla sınırlı olmadığını, 2026 yılında da aynı tablonun devam ettiğini belirterek, “Verilere göre 2026 yılında gerçekleşen tarımsal destek tutarının 168 milyar lira. Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesindeki yüzde 1'lik hüküm esas alındığında verilmesi gereken desteğin 772 milyar liradır” dedi.
Gürer, “2026 yılında 772 milyar lira olması gereken destek 168 milyar lirada kalıyor. Arada 604 milyar liralık fark var. Çiftçi üretim yapıyor, tarlasını ekiyor, ürününü yetiştiriyor ama devletin kanunla belirlenmiş desteğine gelince kaynak yetersiz deniliyor. Oysa çiftçi için destek lütuf değil, tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için gerekli bir kamu politikasıdır” diye konuştu.
ÇİFTÇİNİN BORCU 1 TRİLYON 511 MİLYAR LİRAYA ÇIKTI
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, desteklerin yetersiz kalmasının üreticinin borçlanma ihtiyacını da artırdığını belirterek, “2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 511 milyar liraya yükseldi. Çiftçilerimizin borcu son bir yılda 417 milyar lira arttı. 2006 yılında tarım sektörünün bankalara kredi borcu 6 milyar 475 milyon lira seviyesindeydi. Temmuz 2026'da bu borç 1 trilyon 511 milyar liraya çıktı. Çiftçinin borcu büyüyor, ancak geliri ve aldığı destek aynı ölçüde büyümüyor. Üretici bir taraftan yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ederken diğer taraftan eski borcunu kapatmak için yeniden borçlanıyor” şeklinde konuştu.
KANUNDA YAZAN YÜZDE 1, KÂĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım Kanunu'nun 21’inci maddesinin açık olduğunu belirterek, “Kanun açıkça ‘yüzde 1’den az olamaz’ diyor. Çiftçinin hakkı olan desteğin bütçede gerçek anlamda karşılığının bulunması gerekir. Kanun çıkarıp kanunun gereğini yerine getirmemek kabul edilemez. Üreticiye verilen destek, tarımın geleceğine yapılan yatırımdır.”
Ömer Fethi Gürer, 20 yıllık tabloyu şöyle özetledi:
2006-2026 gerçekleşen tarımsal destek: 682 milyar 185 milyon TL
Kanunun öngördüğü toplam destek: 2 trilyon 312 milyar 708 milyon TL
Aradaki fark: 1 trilyon 630 milyar 523 milyon TL
2026 gerçekleşen destek: 168 milyar TL
2026 için kanunun öngördüğü tutar: 772 milyar TL
2026 farkı: 604 milyar TL