Derimiz çevresel faktörlere direkt teması olan en büyük organımızdır. Yapılan çalışmalar özellikle yaz aylarında güneşe maruziyet sonrası güneş yanıklarının arttığını, ortalama 2 gün içerisinde, 9 yetişkinden 1’inin ve her 6 gençten 1’inin güneş yanıkları ve sonrasında oluşabilen kalıcı lekeler ile karşılaşabildiğini göstermektedir. Yaz aylarında güneş maruziyetinin, sıcakta ve açık havada geçirilen sürelerin artması sonrası deri çok fazla su kaybedip cildin nem dengesi bozulabiliyor. Özellikle güneşten korunma konusunda çok dikkatli olunmadıysa, güneş ışınlarının dik açıyla geldiği saatler olan 11:00-15:00 arası korunmasız olarak vakit geçirilen saatlerde güneşte yanmak oldukça kolay olup, ciltte kalıcı hasarlara sebep olabilmektedir.
Güneş Yanıkları ve Deri Kanseri Arasında Güçlü Bir İlişki Var
Güneşin olmadığı bulutlu günlerde yada kış aylarındaki karlı günlerde bile yanık riski olabileceği unutulmamalıdır. Burada UV indeksi 3 ve üzeri değerde olan saatlerde özellikle güneşten korunulması gerekmektedir. Türkiye’de, UV indeksinin bu değerin altında olduğu birkaç ay dışında güneşe direkt maruziyetten özellikle kaçınmak önemlidir. Bu nedenle, yıl boyu güneşten korunma hem güneş yanıkları ve lekeler açısından hem de cilt kanseri açısından son derece önemlidir. Güneş yanıkları, kozmetik olarak rahatsız edici olmasının yanı sıra, deri kanserleri ile de ilişkilendirilmektedir.
Tüm yıl boyunca, bir miktar UVA alınabilir. UV indeksinin yüksek olmadığı aylarda bile, güneşten korunmak son derece önemlidir. Cilt lekeleri ve kırışıklık gibi cildimizin yaşlanma belirtilerini önleyerek daha genç ve dinamik görünmenizi sağlayabilmektedir.
Deri Kanseri Gelişmesinde Güneş Işınlarının Etkisi
İnsanda görülen deri kanserleri köken aldıkları hücrelere göre melanom ve melanom dışı deri kanserleri olarak sınıflandırılabilir. Melanom 15-40 yaş aralığını etkileyen yaygın kanserlerden biridir. Malign melanom, deri kanserinin en tehlikeli olanıdır ve genelde vücudun güneşe çok maruz kaldığı bölgelerde meydana gelmektedir.
Güneş ile UV ışınlarına maruz kalmak, malign melonom vakalarının oldukça büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Bazı araştırmalarda ise malign melanom riskinde 9 ile 14 yaşları arasında çok fazla güneşe maruz kalma ile bağlantı olabileceği bildirilmiştir. Çocukluk çağında da derinin güneşe korunmasız maruz kalınması da, genç erişkinlerde malign melanom riskini ciddi ölçüde arttırmaktadır. Bunun nedeni, çocukların daha hassas bir cilde sahip olmaları ve bunun da onları güneş ışınlarına karşı daha savunmasız hale getirmesi olabilir. Bu nedenle, bebekleri ve çocukları güneşten korumak özellikle önemlidir.
Güneşe Bağlı Cilt Hasarı ve Erken Yaşlanma
Güneş kremleri, uzun zamandır kansere karşı koruma amaçlı günlük rutin olarak önerilmektedir. Bunun nedeni UV ışınları, en hafif olarak hücresel düzeydeki deri hasarından başlayarak, geri dönüşü olmayan hasarlara kadar ilerleyebilmektedir. Yüzdeki kırışıklıklar, ciltteki ton eşitsizlikleri ve cildin kalitesinin azalması gibi deri değişikliklerine neden olabilmektedir. Ayrıca, deride oluşan yaraların da iyileştirme yeteneği ve süresini olumsuz etkilemektedir.
Tekirdağ İl Sağlık Müdürlüğü