BİLMECE, BULMACA, HİKAYE GİBİ ONLAR Prospektüsleri Okur musunuz?

Halkımızın yarısı, Prospektüs’ün ne demek olduğunu bilmez. Öteki yarısı ise, hiç okumaz. Böylece, o çarşaf gibi kağıtlar, ilaç kutularının içinden kaybolur gider. Öyle mi olmalı? Elbette hayır!

     Değerli okurlarım;  Kutusunun içinden çıkarıp okumasanız bile, bu sözcüğün bir ilacın tanıtımı hakkında olduğunu duymuş olmalısınız. Sayıya vurursak, halkımızın yarısı, böyle bir sözcüğü duymadığını, bilmediğini söyler. Öteki yarısı ise, onu okumak yerine bir kitap bulup okurum daha iyi olur diyor. Haklıdır.

     Prospektüs, “Tanıtmalık ya da Tarife” anlamında Latince bir sözcüktür. Yabancılar onun için, “Ön bakış” derler. Oysa, ister önünden, isterseniz arkasından bakın, o bir bilmece gibi sizi oyalar, durur.

     Hakkında çeşitli tanımlar yapılmıştır. En kısaltılmış hali, “Bir ilacın içeriği ve nasıl kullanılması gerektiği” ni bildiren bir kılavuzdur. Bundan hareket edersek, İlacın;  1) Ne işe yaradığı  2) Hangi durumlarda kullanıldığı, 3) Nasıl kullanıldığı, 4) Varsa, yan etkileri, 5) Gerekli uyarılar ve nihayet 6) Üretici firmanın adını bulursunuz.

                                    OYSA, ÖYLE  ZANNEDİLDİĞİ GİBİ DEĞİL

     Değerli okurlarım; Bizdeki uygulama, tahmin edildiği gibi değil. Açtığınızda hemen bütün ilaç kutularında adına Prospektüs denilen çarşaf gibi bir liste bulursunuz. Çok kere yazılar o kadar küçük olur ki, gözlükle bile okuyamazsınız. Bendeniz, merakımdan ötürü hep okumak isterim, ama yarısına varmadan okumayı bırakırım. Çünkü, başvurdukları teferruatla kulağını ters taraftan gösterenler gibi, işin içinde  bütün insanları ya geri zekalı sanan bir anlayışın ya da büyük bir işgüzarlığın olduğunu görürsünüz.

    Anlaşılmayan ya da zor anlaşılan o kadar gereksiz açıklamalar var ki, ilacın esas etkisini anlamanızı adeta zorlaştırıyorlar. Okunması ve bilinmesi gereken bilgilerden çok, hikayemsi olaylar anlatılıp, bilmem kaç kişide nasıl bir etki görülmüş ve benzeri uzun açıklamalarla, konu adeta kayboluyor. Karınca bacağından daha küçük harflerle yapılan anlatımı okumak ve anlamak o kadar zor ki, insanın canı okumak bile istemiyor.

    Besbelli ki, bu anlatım hasta için değil, Eczacı ya da Doktorlar için yapılmış. Ben de, onlara soruyorum, “Biz de bazen tam anlamıyoruz. Uygulamaya bakıyoruz. Hastanın aldığı sonuca bakıyoruz.” Gibi ifadeler kullanıyorlar. İnsan, “Yazık olsun bu ilaç üretenlere” diyebiliyor.

                                İSTENEN VE BEKLENEN NEDİR?

• Fazla uzatmadan, okunabilir bir yazı büyüklüğü ile, ilacın hangi hastalıklar için olduğu, yani ne işe yaradığı belirtilmelidir.
• İlacın nasıl kullanılacağı, elbette belirtilmelidir.
• Varsa, yan etkileri yazılmalıdır.
• Hastanın uyarılması gereken yanları da yazılmalıdır, Ama okunamayan harflerle öyle roman yazar gibi değil. Öyle hastanın anlamayacağı tıbbi sözcüklerle değil.

  İlacın bu tanıtımının özeti, ilaç kutusunun üstüne de yazılmalıdır. Dr. Ahmet Benzer, bu konuda çok iyi ve çok ayrıntılı bir çalışma yapmış. Yerli ve yabancı bütün kaynakları araştırmış. Öyle sanıyorum, bazı durumları kendisi de anlamamış. Bunu ben değil, konuyu bilen kimi hekimler söylüyor.

   Değerli okurlarım; Burada ilaç üreticilerine önemli görevler düşüyor. Çarşaf gibi hazırladıkları ve hiç okunmayan o prospektüsler yerine, özet olarak ilaç kutularının dışına da içine de daha anlaşılır, sade ve maksada matuf yazı ve Prospektüsler koymaları hem halkımızın, hem de sağlık çalışanlarının isteğidir     Yok, öyle değil de, maksatları kafa karıştırmaksa, bu yaptıklarına devam etsinler. Ancak bilsinler ki, anlaşılmayan o  uzun açıklama ve sözcükler, ilacın ve firmanın kalitesini değil, tersine çok fazla işe yaramadıklarını ve okunmadıklarını gösteriyor. Bunu, iyi bilsinler.