GÜRER’DEN SÜT ÜRETİMİNDEKİ GERİLEME UYARISI 3 YILDA 112 BİN AHIR KAPANDI
GÜRER: “NİĞDE’DE 1.050 ÜRETİCİNİN SİGORTASI İPTAL OLDU”
GÜRER “ENFLASYONU SÜT MÜ TETİKLİYOR, MAZOT MU?”
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, süt üreticilerinin artan maliyetler, güncellenmeyen çiğ süt fiyatı, geciken ödemeler ve destekleme uygulamalarındaki sorunlar nedeniyle zorlandığını belirtti. Gürer, 2022-2025 yılları arasında 112 bin 161 ahırın kapandığını, çiğ süt üretiminin ise 2020’deki 23,5 milyon tondan 2025’te 21,3 milyon tona gerilediğini söyledi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Çiğ süt sudan ucuz. Hayvan bakımı sürekli ve düzenli ilgi gerektirir. Hayvan refahı verimi artırır ancak artan yem fiyatlarına yetişemeyen besici ya yemi kısmak ya da hayvanını satmak zorunda kalıyor. Bazı üreticiler, hayvanını satıp parasını faize koymanın daha kazançlı olduğunu söylüyor. Yem fiyatlarındaki artış süt fiyatına yansımayınca üretici zor durumda kalıyor. Beş aydır yeni süt tavsiye fiyatı açıklanmadı. Büyük işletmeler maliyet altında süt satmazken küçük üretici bu durumdan olumsuz etkileniyor. Süt fiyatı yerinde sayıyor, mamul ürün fiyatları ise artıyor” dedi.
“ÜRETİCİ MALİYETLER KARŞISINDA AYAKTA KALMAKTA ZORLANIYOR”
Kırsalda önemli bir kesimin geçimini hayvancılıkla sağladığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de yaklaşık 6,5 milyon süt ineği bulunduğunu, işletmelerin önemli bölümünün küçük aile işletmelerinden oluştuğunu ifade etti. Damızlık birliği verilerine göre Türkiye’deki sığır yetiştiriciliği yapılan ahır işletmelerinin sayısının 1 milyon 37 bin 914 olarak görüldüğünü belirten Gürer, Bakanlığın açıkladığı işletme sayısının ise bu rakamın üzerinde olduğunu kaydetti.
Gürer, “Enflasyonun sorumlusu üreticilermiş gibi uygulamalar yapılması çiftçi ve besiciyi daha da zora sokuyor. Ahırların kapanması, çiğ süt üretiminin gerilemesi, girdi maliyetlerinin yükselmesi ve üretici gelirinin maliyetleri karşılayamaması hayvancılığın geleceği açısından ciddi bir sorundur. Alım gücü düşen vatandaş et ve süte erişmekte zorlanıyor. Bunun temelinde mazot ve yem gibi girdi maliyetleriyle yeterince mücadele edilmemesi yatıyor. Mazot ve yem pahalı kaldıkça, üreticinin geliri maliyetlerini karşılamadıkça üretim gerileyecek ve yeni sorunlar ortaya çıkacaktır” ifadelerini kullandı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Güre, hayvancılık işletmelerindeki kapanmalara dikkat çekerek, “2022-2025 yılları arasında üç yılda 112 bin 161 ahır kapandı. Bu durum, hayvancılık yapan üreticilerin karşı karşıya olduğu sorunların boyutunu gösteriyor” dedi.
Süt üretimindeki gerilemenin de dikkat çekici olduğunu belirten Gürer, 2020 yılında 23 milyon 503 bin ton olan çiğ süt üretiminin 2025 yılında 21 milyon 379 bin tona düştüğünü söyledi. Gürer, yalnızca 2024-2025 yılları arasında yaşanan süt üretimi kaybının 1,1 milyon tonu bulduğunu vurguladı.
“BEŞ AYDIR ÇİĞ SÜT TAVSİYE FİYATI GÜNCELLENMEDİ”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Ulusal Süt Konseyi tarafından 1 Mayıs 2026 tarihinde soğutulmuş çiğ inek sütünün litre başına net tavsiye satış fiyatının 24,30 TL olarak belirlendiğini hatırlatarak, “Fiyatın üç ayda bir güncelleneceğinin açıklandığını ancak aradan beş ay geçmesine rağmen yeni tavsiye fiyatının duyurulmadı” dedi.
Gürer, “Çiğ süt fiyatı yerinde sayıyor, ancak üreticinin giderleri artıyor. Süt yemi fiyatlarındaki artış, mazot, işçilik, elektrik, su, veterinerlik ve diğer giderler üreticiyi zorluyor. Süt fiyatı güncellenmediğinde üreticinin gelir-gider dengesi bozuluyor. Özellikle küçük aile işletmeleri bu koşullarda ayakta kalmakta güçlük çekiyor” diye konuştu.
SÜT ÜRÜNLERİNİN FİYATI ARTIYOR, ÜRETİCİNİN GELİRİ AYNI KALIYOR
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Beyaz peynirin kilogramı üretim biçimine göre ortalama 480-765 TL arasında, tereyağının kilogramı ise 480-1.000 TL arasında değişiyor. Sanayi sütünün litresinin de 52-80 TL aralığında satılıyor. Ancak çiğ süt üreticisinin geliri bu fiyat artışlarıyla aynı oranda yükselmedi” şeklinde konuştu.
Süt sektöründe ithalatın da sürdüğünü kaydeden Gürer, 2 bin 297 ton süt tozu ithalatı karşılığında yurt dışına 6 milyon 695 bin dolar ödendiğini ifade etti.
SÜT ÜRETİM MALİYETİNİN YÜZDE 62’Sİ YEM GİDERİ
Süt üretiminde maliyetlerin büyük bölümünü yem giderlerinin oluşturduğunu belirten CHP’li Ömer Fethi Gürer, sağmal inek başına yapılan harcamaların yüzde 62’sinin yemden kaynaklandığını, kalan yüzde 38’lik bölümün ise yakıt, işçilik, su, elektrik, veterinerlik, sigorta, faiz ve amortisman giderlerinden oluştuğunu aktardı.
Hayvancılık yapan üreticiler açısından mazot fiyatlarındaki artışın da önemli bir yük oluşturduğunu kaydeden Gürer, süt fiyatı sabit tutulurken yem ve diğer girdi maliyetlerinin yükselmesinin üreticinin kazancını azalttığını ifade etti.
Süt bedellerinin 60 ila 90 güne varan vadelerle ödenmesinin özellikle küçük işletmeleri zorladığını belirten Gürer, üreticinin yem ve diğer zorunlu giderlerini karşılayabilmek için düzenli nakit akışına ihtiyaç duyduğunu söyledi.
MALİYET ARTIYOR, SÜT FİYATI SABİT TUTULUYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Çiğ süt üreticisinin içinde bulunduğu ekonomik tablo giderek ağırlaşıyor. Eylül 2026 itibarıyla sıcak çiğ süt üretim maliyeti litre başına 29 lira 34 kuruşa yükselirken, çiğ süt referans fiyatı 24 lira 30 kuruşta kaldı. Ağustos ayına göre litre başına 84 kuruş artan maliyet, üreticinin zararını büyütüyor. Mazot ve kesif yeme gelen zamlar üretim giderlerini artırırken, süt yemi fiyatı temmuzdan ağustosa yüzde 11, ağustostan eylüle yüzde 8 yükseldi. Piyasada süt yemi çuvalı 1.000 ila 1.150 lira arasında satılıyor. Ocak 2020'de kilogramı 1,58 lira olan 19 HP süt yemi, Ağustos 2026'da 19,07 liraya çıkarak yüzde 1.106 arttı. Mısır silajı, yonca kuru otu ve saman fiyatlarındaki yükseliş de üreticinin maliyet yükünü artırdı” şeklinde konuştu.
ÜRETİCİYE 3,6 ÇUVAL SÜT YEMİ KAYBI
Üreticinin sattığı sütle alabildiği yem miktarında da gerileme yaşandığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ocak 2020'de 1 ton süt satan üretici 29 çuvaldan fazla, yaklaşık 1.455 kilogram süt yemi alabilirken bugün aynı miktarda sütle ancak 25,5 çuval, yani 1.274 kilogram yem alabiliyor. Bir ton süt karşılığında üreticinin kaybı 181 kilogram, yaklaşık 3,6 çuval süt yemine ulaşıyor. Aynı dönemde 1 ton süt karşılığında alınabilen mısır silajı miktarı da 5.348 kilogramdan 5.115 kilograma düştü. Girdi fiyatlarındaki artış karşısında üreticinin gelirinin eridiğini görüyoruz. Üretici, artan maliyetler altında hayvancılığını sürdürmekte zorlanırken bu durum süt üretiminin geleceğini de tehdit ediyor” dedi.
SÜT ÜRETİMİ BEŞ YILDA 2,12 MİLYON TON AZALDI
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “TÜİK verilerine göre 2020'de 23,50 milyon ton olan çiğ süt üretimi, 2025'te 21,38 milyon tona geriledi. Beş yılda 2,12 milyon tonu aşan üretim kaybı yaşanırken, yalnızca 2024-2025 dönemindeki düşüş 1,1 milyon tonun üzerine çıktı. Süt Çalıştayı kararlarında tavsiye fiyatının üç ayda bir güncellenmesi öngörülmesine rağmen, 1 Mayıs'ta açıklanan çiğ süt fiyatı beş aydır değişmedi. Ulusal Süt Konseyine çağrıda bulunuyorum: Artan yem, mazot ve diğer girdi maliyetleri dikkate alınarak çiğ süt referans fiyatı acilen yeniden belirlenmelidir. Üreticinin maliyetinin altında süt satmak zorunda kalması önlenmeli, süt üretiminin devamlılığı için üreticiyi koruyan bir fiyat politikası uygulanmalıdır” dedi.
“TARSİM UYGULAMASINDAKİ SÜRELER ÜRETİCİYİ MAĞDUR EDİYOR”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Hayvancılıkta sigorta ve destekleme uygulamalarında yaşanan sorunlar var. TARSİM kapsamında hayvan sigortalarının yıllık yapılıyor. Sigorta süresinin bir gün dahi geçirilmesi durumunda süt desteğinin iptal ediliyor. Niğde’de 2026 yılının ocak, şubat ve mart aylarında süresi geçtiği için yaklaşık 1.050 kişinin sigortası iptal edildi” dedi.
Gürer, üreticilerin desteklerden yararlanmasını zorlaştıran uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, süre aşımı nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin giderilmesini istedi.
Buzağı desteklerinin yılda iki kez, süt desteklerinin ise üç aylık dönemler üzerinden ödendiğini belirten Gürer, destekleme takviminin üreticinin ihtiyaçları ve hayvancılığın ekonomik koşulları dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
STOPAJ VE BORSA TESCİL ÜCRETİ DE ÜRETİCİNİN GÜNDEMİNDE
Süt üreticilerinin vergi ve kesintiler nedeniyle de sorun yaşadığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, devletin süt satışları üzerinden stopaj vergisi aldığını, borsaya ödenen binde 2 oranındaki tescil ücretinin kaldırılmasının da üreticiler tarafından talep edildiğini aktardı.
Gürer, “Borsa tescil ücretinin ödenmemesi durumunda stopaj oranı iki kat uygulanıyor. Üreticiler açısından ek bir yük oluşuyor. Ayrıca kesintiler küçük işletmeler üzerindeki etkisi değerlendirilmeli” diye konuştu.
Buzağı ölümlerinin bakım koşullarına göre değişebildiğini ifade eden Gürer, özellikle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde buzağı ölümlerinin yüksekliğine dikkat çekti. Buzağı kayıplarının azaltılması için hayvan bakımının, beslemenin ve yetiştiricilere yönelik desteğin önem taşıdığını vurguladı.
TEMMUZ AYINDA TOPLANAN İNEK SÜTÜ 987 BİN TONDA KALDI
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ticari süt işletmelerinin topladığı süt miktarındaki değişime de dikkat çekerek, “Temmuz 2026’da ticari süt işletmelerince toplanan inek sütü miktarının bir önceki aya göre yüzde 0,8 azalarak 987 bin 634 ton olarak gerçekleşti”
Gürer, ahırların kapanması, çiğ süt üretiminin gerilemesi, girdi maliyetlerinin yükselmesi ve üreticinin gelirinin maliyetleri karşılamakta yetersiz kalmasının hayvancılığın geleceği açısından ele alınması gereken sorunlar olduğunu ifade etti.